Zabawy w Boga

Początek1 / 2

Część I

Komu bije dzwon.

I

Kościół jest z czerwonej cegły. Prowadzi do niego szeroka aleja, wzdłuż której kiedyś rosły rozłożyste lipy. Przypatrzywszy się uważnie, można dostrzec ich cienie istnienia w miejscach niewielkich kęp gałęzi, wyrastających z nie do końca martwych pni, z których co kilka lat jednego ubywa. Pozostają wówczas puste place, łapczywie zagospodarowywane przez przyrodę, tak, że w kolejnym roku nie pozostaje po nich prawie żaden ślad. Za kościołem jest cmentarz, na który wchodzi się przez skrzypiącą, zardzewiałą, dwuskrzydłową bramę osadzoną w ceglanych słupkach. Ich cegły są inne niż cegły kościoła. Kościelne są ciemniejsze i trwalsze. Te po ponad stu latach wystawiania się na słońce i deszcz, zaczęły wietrzeć i powoli tracić kontury. Zupełnie, jakby chciały ulotnić się z rzeczywistości. Jeszcze inne są cegły bramy wejściowej na samym początku alei. Bliżej im jednak do tych cmentarnych niż kościelnych. Gdyby wziąć kościelną cegłę do ręki, dowolną cegłę, oczyszczoną z zaprawy murarskiej spinającej wszystkie cegły w jeden kształt Kościoła i gdyby uderzyć, tak nie za mocno młotkiem w tą cegłę, można usłyszeć ceglany dźwięk przypominający dźwięk dzwonu.

Część 22 / 2

Późną wiosną, latem, aż do wczesnej jesieni, aleja zapełnia się kowalikami[1]. W czasach, kiedy lipy rosły jeszcze wzdłuż alei, drzewa ubarwiały się czerwienią i czernią kowalików nawet i na wysokość trzech metrów. Teraz spotkać je można głównie w trawie w pobliżu murów kościoła. Co ciekawe, kowaliki nigdy nie występowały na cmentarzu, który był od zawsze domeną czerwonych mrówek. Dawno temu, na granicy terenu przyległego bezpośrednio do kościoła i nieco bardziej odsuniętego terenu cmentarnego, tuż przy prawym słupku cmentarnej bramy wejściowej, było olbrzymie mrowisko czerwonych mrówek. Mrówki na cmentarzu zawsze były czerwone, ruchliwe i dotkliwie gryzły. Z czasem mrowisko znikło. Najpierw było mniejsze, potem mniejsze, aż całkowicie się wymrówczyło, a mrówki przeniosły się gdzie indziej. Cmentarz nadal pozostał ich domeną, ale ich liczebność wyraźnie spadła. Prawdopodobnie dlatego, że po przeprowadzce miały do pokonania znacznie dłuższą drogę. Przychodziły gdzieś z pomiędzy sosen porośniętych bluszczem na samym końcu cmentarza. A może z pomiędzy nielicznych świerków, które rosły na cmentarnym nieużytku, będącym dowodem na nie do końca udaną próbę zadrzewienia terenu. Próba ta byłaby nawet uwieczniona sukcesem, gdyby nie Święta Bożego Narodzenia. Podrośnięte świerki, po osiągnięciu odpowiedniego wzrostu – nie więcej niż trzy metry - według niektórych mieszkańców akurat nienależących do tego kościoła, lepiej wyglądały w ich domach. Zwłaszcza udekorowane bombkami, światełkami i włosem anielskim. Ze wszystkich tych nowo nasadzanych świerków pozostały trzy wysokie – za duże do domów, trzy średnie - krzywe i bez czubków, co nadawało im trochę karykaturalny wygląd, ale przez to były nieatrakcyjne bożonareodzeniowo i trzy idealnie wielkością nadające się do wycięcia podczas najbliższych świąt, ale z tak przerzedzonymi gałęziami, że każdy z nich sprawiał bardziej wrażenie dziwnego kija, z którego wyrasta kilka łysych patyków, aniżeli świątecznego drzewka.

Latem, zwłaszcza rano, kiedy słońce wstaje leniwie, wielkie, ciężkie i błyszczące krople rosy układają się w diamentowe naszyjniki ze światła na rozpiętych między tymi rzadkimi gałęziami pajęczynach. Pajęczyny są duże, gęste i bardzo symetryczne. Po ich liczbie można oszacować, czy w danym roku na cmentarzu jest dużo owadów. Dużo owadów, zwłaszcza much, to lepszy rok dla zimujących w kościele nietoperzy. Od początku czerwca, przez cały lipiec, aż do końca sierpnia, o zmierzchu można zobaczyć jak wylatują na żer. Muchy, których nie zjedzą nietoperze, pod koniec lata szukając schronienia na zimę, zbierają się w spore skupiska i na kilka tygodni, oblepiają kościelne sufity. Kiedy pokonane nieudaną hibernacją (bo czy mucha może hibernować?) umierają i spadają na podłogę, na białych sufitach i ścianach, gdzie siedziały, pozostają ciemne plamy.

Kościół stoi w miejscowości nie wyróżniającej się niczym szczególnym. W najbliższej okolicy znajdują się trzy miasta założone jeszcze w średniowieczu, choć zapewne już wcześniej żyli tam ludzie. W każdym z nich znajdował się kiedyś zamek. W jednym rezydował Wielki Szpitalnik[2] Zakonu Krzyżackiego, drugi był Letnią Rezydencją Wielkiego Mistrza Zakonu Krzyżackiego, trzeci z kolei był zamkiem biskupim. Dzięki tak prominentnemu i bliskiemu, ale jednocześnie dalekiemu sąsiedztwu, bo trudno orzec czy piętnaście kilometrów do każdego z miast to blisko, czy daleko, wiatr historii omijał miejscowość. Wszystkie wielkie, średnie i te nawet małe wydarzenia działy się zawsze gdzieś obok. Czasem pojawiały się wydarzenia przypadkowe, o…