8. Ojcowie założyciele

Początek1 / 1

Powstawanie państw to proces polityczny, polegający na narzuceniu systemu wyzysku. Niewątpliwie założyciele pierwszego państwa polskiego rozszerzali zakres swojego terytorium z plemiennego na państwowy z pobudek z goła innych niż patriotyczne lub altruistyczne. Kontrolując większy obszar mogli przejąć niekonieczny do przeżycia nadmiar dóbr wyprodukowanych przez mieszkańców. Nie wyobrażam sobie, aby taki grabieżczy proces mógł przebiec bez rozlewu krwi. Takie niestety jest ekonomiczne tło powstania państwa. Pierwszym Piastom brakowało sprytnych a skutecznych środków pobierania danin. Zapewne odbierali kmieciom bydło grożąc bronią. Żeby groźby były poważne trzeba było czasami broni użyć. Dodatkowo można było obstawić zaufanymi bandytami wąskie gardła szlaków handlowych, aby pobierali cła. Bolesław próbował działać na rynku finansowym, ulubionym polu dzisiejszych służb – wybijał własną monetę. Zdołał zmonopolizować obrót solą, aby wyśrubować jej cenę i z jej sprzedaży dofinansować swoją działalność. (Nieliczne kopalnie dało się obstawić swoimi zbójami). Obrót pozostałymi towarami przebiegał na wolnym rynku. Nawet takich dziedzin gospodarki tradycyjnie kontrolowanych przez mafie (ze względu na duży popyt i niskie koszty produkcji) jak obrót narkotykami (alkoholem) czy nierząd, nie dało się zmonopolizować ze względu na brak narzędzi kontroli podaży. My nie mamy tyle szczęścia, przynajmniej w tym aspekcie. Dzisiaj podatki pobierane są bardzo sprytnie, w dużym znieczuleniu, głównie w formie pośredniej; większość obywateli płaci nie wiedząc właściwie jak i cieszy się kiedy może odebrać sobie ulgę na początku roku. Większość transakcji w gospodarce jest opodatkowana, takie jest w zasadzie kryterium ich legalności. Dzisiaj podatki mogą być wielokrotnie wyższe niż tysiąc lat temu, bo produktywność gospodarki jest znacznie wyższa. Wtedy osiągnęła zaledwie taki poziom, że niekonieczny do przeżycia skromny nadmiar z trudem umożliwił utrzymanie zaczątków państwowego reżimu, dworu i drużyny księcia, dzisiaj…