8. Ojcowie założyciele
Kilka faktów z historii założeń państw.
Pokaż fragmentZwiń fragment
Pierwsze 50%
Powstawanie państw to proces polityczny, polegający na narzuceniu systemu wyzysku. Niewątpliwie założyciele pierwszego państwa polskiego rozszerzali zakres swojego terytorium z plemiennego na państwowy z pobudek z goła innych niż patriotyczne lub altruistyczne. Kontrolując większy obszar mogli przejąć niekonieczny do przeżycia nadmiar dóbr wyprodukowanych przez mieszkańców. Nie wyobrażam sobie, aby taki grabieżczy proces mógł przebiec bez rozlewu krwi. Takie niestety jest ekonomiczne tło powstania państwa. Pierwszym Piastom brakowało sprytnych a skutecznych środków pobierania danin. Zapewne odbierali kmieciom bydło grożąc bronią. Żeby groźby były poważne trzeba było czasami broni użyć. Dodatkowo można było obstawić zaufanymi bandytami wąskie gardła szlaków handlowych, aby pobierali cła. Bolesław próbował działać na rynku finansowym, ulubionym polu dzisiejszych służb – wybijał własną monetę. Zdołał zmonopolizować obrót solą, aby wyśrubować jej cenę i z jej sprzedaży dofinansować swoją działalność. (Nieliczne kopalnie dało się obstawić swoimi zbójami). Obrót pozostałymi towarami przebiegał na wolnym rynku. Nawet takich dziedzin gospodarki tradycyjnie kontrolowanych przez mafie (ze względu na duży popyt i niskie koszty produkcji) jak obrót narkotykami (alkoholem) czy nierząd, nie dało się zmonopolizować ze względu na brak narzędzi kontroli podaży. My nie mamy tyle szczęścia, przynajmniej w tym aspekcie. Dzisiaj podatki pobierane są bardzo sprytnie, w dużym znieczuleniu, głównie w formie pośredniej; większość obywateli płaci nie wiedząc właściwie jak i cieszy się kiedy może odebrać sobie ulgę na początku roku. Większość transakcji w gospodarce jest opodatkowana, takie jest w zasadzie kryterium ich legalności. Dzisiaj podatki mogą być wielokrotnie wyższe niż tysiąc lat temu, bo produktywność gospodarki jest znacznie wyższa. Wtedy osiągnęła zaledwie taki poziom, że niekonieczny do przeżycia skromny nadmiar z trudem umożliwił utrzymanie zaczątków państwowego reżimu, dworu i drużyny księcia, dzisiaj…
— koniec bezpłatnego podglądu —
Zaloguj się lub załóż konto, aby czytać pełne teksty, zapisywać i oceniać.
Znalazłeś problem w tym tekście? Zaloguj się, aby zgłosić tekst.
Czytelnicy tej publikacji
Zbieramy dane o lekturze. Publiczne statystyki pojawią się po osiągnięciu 20 czytelników pełnego tekstu.
Ostatnie 30 dni, z dzisiejszą aktywnością. Aktualizacja raz na godzinę. Liczby są zaokrąglone. Pomiar od 2026-09-12.
Jak liczymy?
Popularność łączy liczbę czytelników pełnej treści, średni postęp i odsetek ukończeń z ostatnich 30 dni. Same kliknięcia nie dodają punktów.
Wynik = √liczby czytelników × (0,20 + 0,30 × średni postęp + 0,50 × odsetek ukończeń). Postęp i odsetek we wzorze mają wartości od 0 do 1.
Do puli kwalifikuje się tekst z co najmniej 20 czytelnikami. Raz na godzinę wybieramy 30 najwyższych wyników. Strona główna losuje z tej puli do ośmiu publikacji. Starszy tekst również może się zakwalifikować.
Ukończenie oznacza szacowaną lekturę przynajmniej 90% treści, dotarcie do zakończenia i odpowiedni czas. Szybkie przewinięcie, ukryta karta, własne odczyty autora i powtórzenia nie zwiększają wyniku. Postęp łączymy między wizytami. Koniec bezpłatnego fragmentu liczymy oddzielnie.
Pomiar jest szacunkiem i obejmuje działający czytnik w przeglądarce. Liczby czytelników dotyczą kont; wizyty gości są osobną statystyką. Dane o lekturze zbieramy od wdrożenia nowego pomiaru. Dawne odsłony pozostają archiwalnym licznikiem.
Chronimy małe próby i zaokrąglamy liczby do piątek oraz odsetki do pięciu punktów procentowych. „—” oznacza brak wystarczających danych. Nie ujawniamy zachowań poszczególnych osób.
Komentarze czytelników
Profil szekspir
Aby komentować, zaloguj się.
Wczytywanie komentarzy…