wojna oczami żydówki

Początek1 / 1

Do tego domu trafiłam przez znajomego. Dowiedziałam się, że młode polskie małżeństo miało schowek w podłodze. To była dla mnie szansa na przeżycie. Nikt nie wiedział kiedy skończy się ta przeklęta wojna. Trzeba było się ratować. Przybiegłam tu nocą. Była to jedna z tych nocy czarnych i gęstych jak kawa. Nie widziałam co jest dwa metry przede mną i z każdym krokiem mój strach narastał. Wysłuchiwałam najsłabszych dźwięków jak przerażona zwierzyna w lesie. Przemykałam się uliczkami myśląc, że jestem człowiekiem, który musi zachowywać się jak jakas spłoszona sarna. Miałam wtedy nadzieję, że przeżyję wojnę i że zapomnę o tym co się działo.

Siedzę w tym samym pokoju co wtedy. Niewiele się zmieniło. Te same ciemne, atłasowe kotary kiczowato obszyte złotą nicią. 40 lat temu świadczyły o dobrym guście i stanie majątkowym, teraz są paskudnym wspomnieniem tamtych lat. Spędziłam w tym miejscu ponad dwa lata. Dwa długie, ciemne lata. Sobierajscy mieli schowek pod podłogą. To był mój dom przez cały ten czas. Pakamera wielkości trzech metrow kwadratowych. Dzisiaj wiem, że dla innych mógł to być raj. Ja do tej pory nie potrafię tego do końca docenić. Żyję dzięki temu miejscu, ale też dzięki niemu nie potrafię żyć normalnie. Przed wojną byłam krawcową. Miałam 19 lat i całe życie było przede mną. Kochałam. Miałam wyjść za mąż. Janek też był Żydem. Znaliśmy się prawie całe życie. Kiedy zabrali go do obozu myślałam, że świat się skończył. Nie umiałam wyobrazić sobie, że jego nie ma. Całą wojnę żyłam nadzieją, że go zobaczę. Niestety nigdy się nie spotkaliśmy. Słyszałam, że umarł dwa lata przed końcem wojny, wtedy kiedy ja dostałam bilet do dalszego życia. Nie wiem, czy to prawda, ale czasem myślę sobie, że Janek przeżył, alę żyje gdzieś daleko stąd. Tak jest łatwiej pogodzić się z rzeczywistością. Nie chcę myśleć o tym, że wojna zabrała mi wszystko co najcenniejsze. Mojego Ojca rozstrzelano. Matka umarła jak byłam mała, więc na szczęście nie zaznała wojennych cierpień. Bracia zginęli w obozie. Zostałam tylko ja.

Dym wydobywa się z moich ust. Lubię ten moment, kiedy zaciągam się i czuję centymetr po centymetrze jak wpływa w moje płuca, a później się z nich wydostaje. Lubię kiedy moja twarz jest spowita dymem. Może to dlatego, że czuje się wtedy jak w kryjówce. Wtedy nie paliłam, byłam młoda i nie potrzebowałam żadnych używek, żeby się uspokoić. Teraz gdyby nie papierosy moje ręcę stale by drżały. Dym mnie wycisza. Zwłaszcza teraz, kiedy po 40 latach jestem w tym samym miejscu. Od 20 lat mieszkam w Krakowie. Sprowadziłam się tu, bo nic mnie nie wiąże z tym miastem. Nie mogłabym żyć tam gdzie byłam podczas wojny. To by powodowało ciągły nawrót wspomnień, a tego bym nie zniosła. Zreszta oni tu nadal mieszkają. Co prawda w innym domu, ale nadal są w tym mieście. Musiałabym ich codziennie spotykać, witać się z nimi i patrzeć w ich oczy. Nie mogłabym tak życ, dlatego się stąd wyniosłam.

Teraz siedzę tutaj bo nagły przypływ wspomnień kazał mi tu wrócić. Poprosiłam właścicieli mieszkania, żeby pozwolili mi tu chwile posiedzieć. Dobrze wiedzą kim jestem, są spokrewnieni z Sobierajskimi. Oni chyba nie chcieli się ze mną zobaczyć, bo mimo tego,…