Motyw wampira w literaturze i sztuce
O jego rozwoju słów kilka
Pokaż fragmentZwiń fragment
Pierwsze 50%
Musiałem coś wymyśleć odnośnie prezentacji maturalnej. No i troche mnie poniosło. Na 15 min prezentacji jest tego troszke za dużo, a szkoda żeby sie zmarnowało, więc postanowiłem to opublikować. Jak napisałem w marcu tak zostało, bez edycji, bez dopisywania (choć możnaby uzupełnić prace o pare szczegółów), krótko mówiąc bez żadnej ingerencji w tekst. Miłego czytania.
Wampiryzm jest bardzo głęboko zakorzeniony w kulturze i wierzeniach ludzkości. Krwiopijców można było spotkać praktycznie w każdym europejskim państwie. Postać wampira znana jest od niepamiętnych czasów, z początku przenoszona w postaci legend, czy też strasznych historii dotyczących jakiegoś miejsca. Wampir w legendach to zwykle potępiona dusza o strasznym wyglądzie zewnętrznym, ożywiony trup, który bał się czosnku i jakiegokolwiek kontaktu ze słońcem, żywił się krwią i spał za dnia w swojej trumnie. Stąd też w wielu karczmach czy wiejskich domostwach wieszano przy oknach czosnek, lub trzymano zapas kołków. Początkowo jednak motyw wampira występował jedynie w formie ustnych przekazów, w literaturze pojawił się stosunkowo niedawno. Na dużą skalę wampiryzm rozpowszechnił „Dracula” Brama Stokera, wydany w 1897r. Autor jako siedlisko zła wybrał Transylwanie, a tworząc główną postać posłużył się postacią historyczną, Vladem Draculą, zwanym Palownikiem. Taki wizerunek wampira stał się typowym jego wizerunkiem w popkulturze. Stoker w większości skorzystał z legend dotyczących wampirów, dlatego też hrabia Dracula odstraszał swoim wyglądem, bał się czosnku i symboli religijnych, nie odbijał się w lustrze ani nie rzucał cienia, oraz wraz ze wschodem słońca tracił całą swoją siłę fizyczną, która w nocy była bardzo duża. Potrafił także przybierać postać różnych zwierząt, jak np. nietoperza, wilka czy też szczura, a także potrafił zmieniać się w mgłę i panował nad pogodą. Zwierzęta także były na jego rozkazy. Jednak nie był on wolny od wad. Musiał regularnie żywić się krwią, nie mógł wejść do domu bez wcześniejszego zaproszenia przez jednego z mieszkańców, za dnia był bardzo słaby, a także jedynym jego schronieniem mogła być ziemia, w której został pośmiertnie pochowany. Rozum wampira był też bardzo ograniczony. Wampiry miały umysł dziecka. Hrabia Dracula, który za życia był człowiekiem bardzo inteligentnym i oczytanym potrzebował setek lat, aby opracować plan przeniesienia się do Londynu. Każdy nieumarły kierował się podstawowymi instynktami, jak zwierze. Wampir Stokera mógł zostać zgładzony jedynie za pomocą drewnianego kołka wbitego prosto w serce. Pozwalało to uwolnić dusze uwięzioną w martwym ciele, aby wreszcie mogła zaznać spokoju. Wampiryzm mimo swoich wielu zalet nie był dla ludzi czymś pociągającym. Krwiopijcy przypominali bardziej dzikie zwierzęta niż ludzi, byli nieobliczalni, jedyny stosunek ludzi wobec nich to odraza, gniew i chęć mordu. Wampirem stawali się po śmierci ludzie, którzy za życia byli przynajmniej raz ugryzieni przez krwiopijcę. Jednak zazwyczaj ofiary wampira umierały w niedługim czasie po pierwszym ugryzieniu, ponieważ wampiry trzymały się jednej ofiary aż do całkowitego osuszenia jej z krwi. Gryziono wyłącznie w szyje, pozostałością po tym były dwie małe ranki. Jedyną możliwością, aby ofiara wampira po śmierci nie przemieniła się było zabicie osobnika, który pożywił się nią. Powieść Stokera przez długi czas była najbardziej popularną historią dotyczącą wampirów. Aż do czasu Kronik Wampirów Anne Rice. Wampiry Anne Rice znacząco różnią się od Draculi. Louis, Lestat i pozostali byli niezwykle piękni, zmysłowi i pociągający. Nie byli także tak ułomni jak Dracula. Czosnek, ani symbole religijne im nie szkodziły, a przyglądanie się swojemu odbiciu w lustrze nie sprawiało im kłopotu. Nie były w żaden sposób ograniczone. Zabić można było je jedynie za pomocą ognia, bądź jeśli wystawiło się ich ciało na słońce. Choć im wampir starszy, tym był silniejszy. Wampiry, w których płynęła krew pradawnych, wampirów liczących kilka tysięcy lat były w pełni nieśmiertelne, gdyż słońce i płomienie poparzyłyby je w dużym stopniu i sprawiły ogromny ból, ale nie zakończyłoby się to śmiercią. Były to także istoty niezwykle inteligentne. Przez te wszystkie lata nie poświęcały całej nocy na szukanie ofiar i posilanie się ich krwią. Dużo czasu poświęcały czytaniu, niektóre grały na fortepianie, inne malowały obrazy, a każde ich dzieło było doskonałe. Każdy dźwięk był perfekcyjny, każdy obraz niezwykle realny, wydawał się żywy. Wampiry dokładnie poznawały każdą epokę, w której przyszło im żyć. I był to poniekąd klucz do nieśmiertelności. Mimo, iż wampiry były samotnikami, a na dłuższą metę największa nawet miłość między nimi kończy się i dochodzi do rozstania, to jednak każdy z nich potrzebuje czegoś lub kogoś, kto będzie podtrzymywał go przy życiu. Wampiry potrzebowały pasji, która wypełniałaby każdą ich wolną chwilę. Jeżeli czegoś takiego zabrakło wszystko wokół zaczynało je nużyć, nieśmiertelność stawała się męczarnią, a myśli zaczynały zmierzać ku samobójstwu. Wiele wampirów z tego powodu rzuciło się w ogień, lecz były też takie, które zakopywały się w ziemi i zapadały w sen, trwający kilka-kilkadziesiąt lat. Budziły się one zazwyczaj w nowej epoce, zupełnie dla nich obcej. W tej sytuacji odkrywanie stawało się ich fetyszem i w pełni wracały do życia. Większość wampirów, które zapadły w letarg robiły to w swoim życiu jeszcze kilka razy i dzięki temu potrafiły żyć nawet dłużej niż tysiąc lat. Takie wampiry były zwane wampirami millenium. Krwiopijca mający ponad tysiąc lat był dla istoty młodszej kimś takim, jak ten dla człowieka. Istotą piękną, niezwykle bladą, twardą jak skała, o delikatnych, pięknych rysach. I wyjątkowo niebezpieczną. Wampiry wyczuwały w okolicy obecność starszych i zazwyczaj trzymały się od nich z daleka, ponieważ każdy przedwieczny był o wiele szybszy i silniejszy niż młodsze wampiry. Do tego niektóre z nich poznając swoje ciało i umiejętności odkrywały, że potrafiły za pomocą umysłu podpalać wybraną rzecz lub istotę, a czasem potrafiły też latać. Wszystko było efektem długowieczności, a także krwi płynącej w ich żyłach. Krew starszego wampira znacznie przyspieszała ten proces, dlatego wampiry przemienione przez taką istotę, bądź które dostąpiły zaszczytu nasycenia się jej krwią dużo szybciej stawały się silniejsze. Lestat został wybrany przez Akaszę, Królową Potępionych, od której wszystko się zaczęło na swojego kochanka i wymienił z nią bardzo dużo krwi, dlatego już w wieku ok. 300 lat był jednym z najpotężniejszych wampirów na świecie. Dorównywać mu mogło jedynie kilka wampirów powstałych tuż po stworzeniu Akaszy, czyli liczących około 5000 lat. Moment przyjścia na świat wampira nie był pozostawiony przypadkowi. Nie wystarczyło ugryzienie, ofiara wampira po nim zazwyczaj umierała. Aby stać się wampirem, otrzymać „mroczny dar” jak zwykli mówić o tym krwiopijcy wampir musiał wyssać ze swojej ofiary większość krwi, tak aby ta była na granicy śmierci, a następnie dać umierającemu napić się swojej krwi. Tuż po tym ofiara bardzo cierpiała, gdyż jej ciało musiało umrzeć. Każdy nowopowstały wampir był niezwykle głodny. Na początku swojego nocnego życia potrzeba było każdemu wampirowi bardzo dużo krwi, każdej nocy zabijali oni kilka osób, z czasem potrzeba było jej coraz mniej, aż do całkowitego uwolnienia się od pragnienia. Miejsce ugryzienia nie miało znaczenia, zazwyczaj jednak wampiry wpijały się w swoją ofiarę w miejscu, gdzie znajdowała się jej tętnica. Gryziono wszędzie: szyja, nadgarstki, uda. Najważniejszą rzeczą dla wampirów było znalezienie odpowiedniej ofiary. Po pewnym czasie każdego z nich dopadały wyrzuty sumienia, co prowadziło do samobójstwa, dlatego też sprytniejsze z nich, aby zagłuszyć sumienie i w pewnym stopniu usprawiedliwić swoje zachowanie wyszukiwały i posilały się przestępcami, osobnikami, którzy szkodzili innym i zasługują na śmierć. Wampiry potrafiły czytać w ludzkich myślach, dlatego selekcja nie była skomplikowana. Wiele wampirów, jak np. Lestat…
— koniec bezpłatnego podglądu —
Zaloguj się lub załóż konto, aby czytać pełne teksty, zapisywać i oceniać.
Znalazłeś problem w tym tekście? Zaloguj się, aby zgłosić tekst.
Czytelnicy tej publikacji
Zbieramy dane o lekturze. Publiczne statystyki pojawią się po osiągnięciu 20 czytelników pełnego tekstu.
Ostatnie 30 dni, z dzisiejszą aktywnością. Aktualizacja raz na godzinę. Liczby są zaokrąglone. Pomiar od 2026-09-12.
Jak liczymy?
Popularność łączy liczbę czytelników pełnej treści, średni postęp i odsetek ukończeń. Same kliknięcia nie dodają punktów.
Wynik = √liczby czytelników × (0,20 + 0,30 × średni postęp + 0,50 × odsetek ukończeń). Postęp i odsetek we wzorze mają wartości od 0 do 1.
Pulę Popularnych liczymy od uruchomienia nowej wersji serwisu (27 września 2026). Kwalifikuje się tekst z co najmniej 2 czytelnikami pełnej treści. Raz na godzinę wybieramy 100 najwyższych wyników. Strona główna losuje z tej puli do ośmiu publikacji. Starszy tekst również może się zakwalifikować.
Ukończenie oznacza szacowaną lekturę przynajmniej 90% treści, dotarcie do zakończenia i odpowiedni czas. Szybkie przewinięcie, ukryta karta, własne odczyty autora i powtórzenia nie zwiększają wyniku. Postęp łączymy między wizytami. Koniec bezpłatnego fragmentu liczymy oddzielnie.
Pomiar jest szacunkiem i obejmuje działający czytnik w przeglądarce. Liczby czytelników dotyczą kont; wizyty gości są osobną statystyką. Dane o lekturze zbieramy od wdrożenia nowego pomiaru. Dawne odsłony pozostają archiwalnym licznikiem.
Chronimy małe próby i zaokrąglamy liczby do piątek oraz odsetki do pięciu punktów procentowych. „—” oznacza brak wystarczających danych. Nie ujawniamy zachowań poszczególnych osób.
Komentarze czytelników
Profil przemek002
Aby komentować, zaloguj się.
Wczytywanie komentarzy…