Wróć do katalogu

O pierwszeństwie kury względem jajka

Rozprawa filozoficzna o problemie odwiecznym jak świat

racjo, opublikowano , 7 min czytania, 4,0 / 5
Czytaj bezpłatny fragment
Pokaż fragmentZwiń fragment

Pierwsze 50%

W pracy tej postąpię trochę inaczej niż nakazuje to tradycja pisarstwa filozoficznego i miast zacząć od hipotezy i poprzez szereg przesłanek dochodzić do wniosku, rozpocznę od samego wniosku, po to aby czytelnik od początku się z nim zaznajomiwszy mógł wraz ze mną podążać tokiem mego myślenia. A wydaje mi się, że argumentacja moja choć nie pełna i ograniczona formą, wyda się jednak wystarczająca, aby nawet najbardziej zatwardziałych sceptyków do słuszności mojej przekonać. A więc nie odwlekając dalej, rozpocznijmy. Co było pierwsze kura czy jajko? To pytanie zadawali sobie mędrcy i prostaczkowie, doktorzy i skrajni analfabeci, ludzie wierzący i ateiści; zadawano sobie to pytanie bezskutecznie na wszystkich kontynentach świata, pod każdą szerokością geograficzną i niemal w każdej kulturze. I wszędzie tam gdzie kwestia kury i jaka zdawała się ważna, okazywała się jednocześnie tak samo jak doniosła, tak i nierozstrzygalna. Czy więc na przekór klęskom tradycji myśli ludzkiej, my ludzie XXI wieku mamy prawo ponownie stawiać sobie za zadanie rozstrzygnięcie tej kwestii, czy mamy mieć tę filozoficzną czelność wywyższenia własnego umysłu i wzniesienia go ponad całe wieki pokoleń, czy mamy prawo uznawać samych siebie za wyznaczniki prawdy we wszechświecie? Myślę, że tak i myślę, że czas wreszcie uciąć łep wszelkim spekulatywnym sporom i podać ludzkości gotowe rozstrzygnięcie kwestii kury i jaka. Co więc było pierwsze – zapytajmy raz jeszcze – kura czy jajko? I odpowiadamy szybko: kura była pierwsza. Dlaczego? Dlatego że kura jest bytem koniecznym i niezależnym, bytem niepodzielnym ontologicznie w przeciwieństwie do jajka. A to wszystko postaram się dowieść w kilku dowodach. Argument pierwszy opiera się na s u m i e s k o j a r z e ń. Możemy zatem wyobrazić sobie kurę bez odwoływania się do jej przyczyny pierwszej. Empiryczny, jednostkowy kontakt z kurą, odsyła naszą serię skojarzeń do kury właśnie i do niczego innego. Jajko jest natomiast elementem, którego nie sposób pojąć bez uwzględnienia przyczyny jego. Jajko jest skutkiem zniesienia go przez kurę, jest bytem nie istniejącym przez się, ale dzięki czemuś. Możemy więc przyjąć a priori istnienie kury bez jajka, nie można jednak wnioskować o istnieniu jajka w całkowitym oderwaniu od kury. Argument drugi jest argumentem m i t y c z n y m. Kurę rozumiemy jako pramatkę bytu, jajko jako byt właściwy. Kura jest więc rodzicielką, znosicielką – mówiąc ściślej - jajka. Kura jest mitycznym twórcą bytu realnego. Jeśli mielibyśmy tu parafrazować słowa Biblii, to powiedzielibyśmy bez wahania, że kura zniosła jajko na obraz i podobieństwo swoje. Z jajka kurzego wykluwa się tylko kura, kurze więc samej musi jajko pochodzenie swoje zawdzięczać. Jeśli zatem jajko jest bytem realnym, to znaczy takim, który swą przyczynę posiada, to nie może ono być samo przyczyną ani samego siebie, ani też czegoś co przyczyny ze swej natury nie posiada, czyli kury. Gdyby jednak, załóżmy, jajko było pierwsze względem kury, to nie posiadając swojej przyczyny pierwszej, musiałyby z jajka wykluwać się najprzeróżniejsze stworzenia: od pantofelka począwszy, na grubym zwierzu skończywszy. Z samego doświadczenia jednak wnioskować możemy, że trwałość, jedność i celowość jajka, czyli wyklucia się z niego kury…

— koniec bezpłatnego podglądu —

Udostępnij

Zaloguj się lub załóż konto, aby czytać pełne teksty, zapisywać i oceniać.

Komentarze czytelników

Aby komentować, zaloguj się.

Wczytywanie komentarzy…

Znalazłeś problem w tym tekście? Zaloguj się, aby zgłosić tekst.

Czytelnicy tej publikacji

Zbieramy dane o lekturze. Publiczne statystyki pojawią się po osiągnięciu 20 czytelników pełnego tekstu.

Ostatnie 30 dni, z dzisiejszą aktywnością. Aktualizacja raz na godzinę. Liczby są zaokrąglone. Pomiar od 2026-09-12.

Jak liczymy?

Popularność łączy liczbę czytelników pełnej treści, średni postęp i odsetek ukończeń z ostatnich 30 dni. Same kliknięcia nie dodają punktów.

Wynik = √liczby czytelników × (0,20 + 0,30 × średni postęp + 0,50 × odsetek ukończeń). Postęp i odsetek we wzorze mają wartości od 0 do 1.

Do puli kwalifikuje się tekst z co najmniej 20 czytelnikami. Raz na godzinę wybieramy 30 najwyższych wyników. Strona główna losuje z tej puli do ośmiu publikacji. Starszy tekst również może się zakwalifikować.

Ukończenie oznacza szacowaną lekturę przynajmniej 90% treści, dotarcie do zakończenia i odpowiedni czas. Szybkie przewinięcie, ukryta karta, własne odczyty autora i powtórzenia nie zwiększają wyniku. Postęp łączymy między wizytami. Koniec bezpłatnego fragmentu liczymy oddzielnie.

Pomiar jest szacunkiem i obejmuje działający czytnik w przeglądarce. Liczby czytelników dotyczą kont; wizyty gości są osobną statystyką. Dane o lekturze zbieramy od wdrożenia nowego pomiaru. Dawne odsłony pozostają archiwalnym licznikiem.

Chronimy małe próby i zaokrąglamy liczby do piątek oraz odsetki do pięciu punktów procentowych. „—” oznacza brak wystarczających danych. Nie ujawniamy zachowań poszczególnych osób.

Zobacz pulę Popularnych