Śmierć z rozpaczy
(z cyklu "Cmentarz nad Przeroślą")
II. Śmierć z rozpaczy
Martyna Jarząbska 1893 - 1911
Na cmentarzu mawiali o niej „Panna z Wiżajn” albo „Polka z Wiżajn”. Ale wtedy, gdy umarła nie było Polski ani tu, ani w Wiżajnach, ani w żadnym innym miejscu na Ziemi. Pochowano ją nad Przeroślą, choć tu nie umarła. Jej prochy spoczęły na tym cmentarzu, choć pamięć o niej żywa jest jeszcze tylko przy polnym krzyżu oplecionym dziką różą pod jej rodzinnymi Wiżajnami. Nad lichą kupką ziemi porośniętej gorzkim piołunem, kłującym ostrożeniem i pokrzywami nikt już nie płacze, nikt już nie wspomina. Drewniany sosnowy krzyż ze skrzynką kapliczki, z której na wiżajskie pola spogląda Matka Boska, postawili ludzie, gdy zabrakło ciała. Tu, gdzie stała sucha grusza i w uśpieniu trwał duży kamień, które były jedynymi świadkami umierania Martyny. Zatrzymuję się pod krzyżem, ilekroć mam okazję być w Wiżajnach. Odruchowo pochylam głowę przed wizerunkiem Matki Boga i w skupieniu klepię krótką modlitwę za zmarłą. Nie wiem, czy robię to dla jakiegoś celu,…
Zaloguj się lub załóż konto, aby czytać pełne teksty, zapisywać i oceniać.
Znalazłeś problem w tym tekście? Zaloguj się, aby zgłosić tekst.
Czytelnicy tej publikacji
Zbieramy dane o lekturze. Publiczne statystyki pojawią się po osiągnięciu 20 czytelników pełnego tekstu.
Ostatnie 30 dni, z dzisiejszą aktywnością. Aktualizacja raz na godzinę. Liczby są zaokrąglone. Pomiar od 2026-09-12.
Jak liczymy?
Popularność łączy liczbę czytelników pełnej treści, średni postęp i odsetek ukończeń. Same kliknięcia nie dodają punktów.
Wynik = √liczby czytelników × (0,20 + 0,30 × średni postęp + 0,50 × odsetek ukończeń). Postęp i odsetek we wzorze mają wartości od 0 do 1.
Pulę Popularnych liczymy od uruchomienia nowej wersji serwisu (27 września 2026). Kwalifikuje się tekst z co najmniej 2 czytelnikami pełnej treści. Raz na godzinę wybieramy 100 najwyższych wyników. Strona główna losuje z tej puli do ośmiu publikacji. Starszy tekst również może się zakwalifikować.
Ukończenie oznacza szacowaną lekturę przynajmniej 90% treści, dotarcie do zakończenia i odpowiedni czas. Szybkie przewinięcie, ukryta karta, własne odczyty autora i powtórzenia nie zwiększają wyniku. Postęp łączymy między wizytami. Koniec bezpłatnego fragmentu liczymy oddzielnie.
Pomiar jest szacunkiem i obejmuje działający czytnik w przeglądarce. Liczby czytelników dotyczą kont; wizyty gości są osobną statystyką. Dane o lekturze zbieramy od wdrożenia nowego pomiaru. Dawne odsłony pozostają archiwalnym licznikiem.
Na stronie tekstu chronimy małe próby: liczby zaokrąglamy do piątek, a odsetki do pięciu punktów procentowych. Autor z planem Creator+ widzi w swoim panelu dokładne liczby, a odsetki i średnie od pięciu czytelników. „—” oznacza brak wystarczających danych. Nie ujawniamy, kto czytał, ani zachowań poszczególnych osób.
Komentarze czytelników
Profil Adnotacje
Aby komentować, zaloguj się.
Wczytywanie komentarzy…