Wróć do katalogu

Miejsce Polski w Europie w X i XI w.

Wraz z kształtowaniem się nowego podziału w Europie powstawały kolejne państwa. Jedne z niegdyś silnego Imperium Rzymskiego, a inne z jednoczących się plemion. Taka sytuacja miała miejsce w Europie środkowej, gdzie w połowie X w. powstało z okoliczny

chajr-ad-din, opublikowano , 15 min czytania, 4,7 / 5
Czytaj bezpłatny fragment
Pokaż fragmentZwiń fragment

Pierwsze 50%

Miejsce Polski w Europie w X i XI w.

Wraz z kształtowaniem się nowego podziału w Europie powstawały kolejne państwa. Jedne z niegdyś silnego Imperium Rzymskiego, a inne z jednoczących się plemion. Taka sytuacja miała miejsce w Europie środkowej, gdzie w połowie X w. powstało z okolicznych plemion, państwo Piastów.

Dokładny rok urodzenia Mieszka I i data rozpoczęcia jego panowania są nieznane. Przypuszcza się że przejął on władzę ok. roku 963 odziedziczywszy po swych poprzednikach niewielkie państewko między Odrą a Wisłą. W ciągu swych rządów uczynił je silnym i rozległym księstwem, które w niedługim czasie zyskało duże znaczenie w środkowej Europie. Celem jego panowania było zbudowanie silnego bloku słowiańskiego. Decyzja chrystianizacji jaką podjął Mieszko I musiała mieć poparcie czynników współdecydujących w państwie, była konieczna ale trudna. Przeciwko niej przemawiała starodawna tradycja, normalne przywiązanie do wiary ojców, obawa przed wywołaniem oporu wobec narzucanej nowej, obcej wiary. Względy przemawiające za odrzuceniem wiary pogańskiej były jednak większe i bardziej przekonywujące. Nadmiernego oporu społeczeństwa, nie licząc kapłanów pogańskich, raczej nie oczekiwano. Po pierwsze w społeczeństwie takim jak polanie w X wieku niekwestionowana była zasada jedności wiary – wiara wyznawana przez władcę powinna być wiarą całego ludu. Po drugie społeczeństwo pogańskie, w przeciwieństwie do chrześcijańskiego nie znało zasady wyłączności własnej religii. Uznawało prawomocność religii wyznawanych przez inne ludy, pilnie obserwując doczesną skuteczność obcej i własnej wiary. Ale były przyczyny bardziej wymierne skłaniające Mieszka do pośpiechu w dokonaniu chrystianizacji. Uniwersalne obce Słowianom chrześcijaństwo lepiej niż tradycyjny niejednolity kult pogański nadawało się do roli duchowej unifikacji połączonego państwa. Chrześcijaństwo i Kościół nobilitowały państwo, lud i księcia w oczach chrześcijańskiej już wtedy Europy. Wynosiły osobę panującego wysoko ponad ogół społeczeństwa. Ludzie kościoła mieli wówczas monopol na piśmiennictwo, oświatę i kulturę, tylko oni mogli zapewnić państwu Mieszka więzi z Europejskim życiem kulturalnym, oraz rozwój kraju. Na zachód od plemion polskich i połabskich rosło w siłę królestwo Niemców, którego władcy z dynastii saskiej uporali się z groźnymi Węgrami, oraz podbili pogańskie Połabie w 955 r. Dla ludów pogańskich zaczynało brakować miejsca w Europie. Można było albo prowadzić desperacką obronę (jak Słowianie Połabscy) przed ludami chrześcijańskimi, albo uznać polityczną i kościelną zwierzchność od Niemiec. Mieszko I tymczasem starał się nawiązać sojusz z Wieletami bądź z Czechami. Wybrał sojusz z tymi drugimi, bo był łatwiejszy ale również dlatego że Czesi zdążyli przyjąć już zachodnią religię i kulturę. Ciągłe rozszerzanie państwa stwarzało problem zarządzania (w tym czasie władał on ok. 30 plemionami) Mieszko wiedział już o istnieniu pisma i o tym że do tego potrzeba było ludzi wykształconych, a takich można było znaleźć wśród duchownych. Kolejną przyczyną dla której Mieszko przyjął chrześcijaństwo była chęć dołączenia do Europy, zaistnienie na arenie międzynarodowej jako cywilizowany monarcha chrześcijańskiego kraju. Mieszko uważał również że „bóg władcy mocniejszego jest bogiem mocniejszym”. A skoro silne państwa zachodnie są takie silne to ich bóg także jest silny i trzeba go czcić.Plan Mieszka powiódł się, w roku 965 ożenił się z czeską księżniczką Dobrawą a następnie przyjął chrzest za pomocą dworu i Kościoła czeskiego w roku 966. W roku 968 zostaje ordynowany biskup poznański Jordan. Główny ciężar szerzenia się wiary chrześcijańskiej przypadł jednak w udziale Mieszkowi. Sama decyzja chrztu była jednak decyzją polityczną, pierwsi duchowni przybyli bez wątpienia wraz z orszakiem ślubnym Dobrawy. Ogromnym sukcesem Mieszka I było to że w dwa lata po oficjalnym chrzcie jego państwo zyskało zaczątki własnej nie powiązanej z żadnym innym państwem organizacji kościelnej, oraz zalążki własnej kultury chrześcijańskiej. Po śmierci Mieszka władzę przejął jego syn z pierwszego małżeństwa – Bolesław zwany Chrobrym (992 - 1025). Chrobry zaraz na początku swojej kariery musiał rozprawić się ze swoimi przyrodnimi braćmi, co uczynił jednocząc całe patrymonium pod swą władzę (wraz z macochą przegnał ich a doradców kazał oślepić ). Sprzyjała mu trochę sytuacja międzynarodowa, albowiem Niemcy mieli w tym czasie dwa problemy. Pierwszy to małoletność i regencja (sprawowanie rządów w imieniu władcy ) cesarza. Z drugiej strony byli zmuszeni tłumić powstania plemion Słowiańskich i potrzebne im były posiłki z Polski. Trzecim dodatkowym czynnikiem była sprawa biskupa Praskiego Wojciecha. Pochodził on z możnego rodu Sławkowiców. Ród ten przez pewien czas stanowił zagrożenie dla panującej w Czechach dynastii Przemyślidów. Na skutek surowych wymagań biskup został z Pragi usunięty i udał się do Rzymu. Po jakimś czasie wymordowano w Czechach ród Sławkowiców. Gdy Wojciech przebywał na dworze papieża stał się postacią bardzo znaną, powszechnie szanowaną. Papież w sprawie Wojciecha powziął następującą decyzję, jeśli nie przyjmie go władca czeski, to Wojciech winien udać się na misję do pogan. Władca czeski wówczas Bolesław Pobożny, stwierdził, że Wojciecha nikt nie chce w Pradze na oczy widzieć, tak więc Wojciech udał się do Polski (Bolesław Chrobry zaproponował mu gościnę z możliwością podjęcia misji w kraju Prusów ). W 997 r. biskup został wyprawiony z misją do pogańskich Prusów, gdzie poniósł śmierć męczeńską. Misja co prawda nie udała się pod względem teologicznym , ale przez Chrobrego została umiejętnie wykorzystana. Chrobry wykupił ciało męczennika, szeroko rozeszła się sprawa o jego świętości, wybudował katedrę w Gnieźnie, aktywnie poparł starania o kanonizację, czyli o akt kościelny, mocą którego zmarły zostaje uznany za świętego. W kurii rzymskiej nadal uważano chrzest Polski tylko za formalny, uważano również że w Polsce szerzy się pogaństwo i odmienne obrządki. Zaczął narastać konflikt miedzy kościołem zachodnim i wschodnim. W tym samym okresie pojawiła się postać Wojciecha - praskiego biskupa, który został wygnany z Pragi. Chciał on wyruszyć w wyprawę misyjną do Wieletów, ale w końcu zdecydował się udać na Prusy. Jednak ta misja skończyła się niepowodzeniem i Wojciech (później święty) został zamordowany. Chrobry wykupił Wojciecha za tyle złota ile warzyły jego zwłoki. Chciał to wykorzystać, bo oto Polska ma swojego świętego i do tego męczennika. W tym czasie miejsce , gdzie spoczywał św. Wojciech zasłynęło rychło cudami. Nie należy zapominać, że zbliżał się rok 1000 i w całej Europie powszechnie oczekiwano końca świata. Dorosły już Otton III postanowił wybrać się do Gniezna z uroczystą pielgrzymką. Został przyjęty bardzo wystawnie, zaś na zjeździe podjęto szereg ważnych decyzji za zgodą papieża i cesarza (były to decyzje w dziedzinie politycznej i kościelnej ). W dziedzinie kościelnej Polska otrzymała niezależną metropolię kościelną z arcybiskupstwem w Gnieźnie i powołano trzy biskupstwa : w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu. W dziedzinie politycznej…

— koniec bezpłatnego podglądu —

Udostępnij

Zaloguj się lub załóż konto, aby czytać pełne teksty, zapisywać i oceniać.

Komentarze czytelników

Aby komentować, zaloguj się.

Wczytywanie komentarzy…

Znalazłeś problem w tym tekście? Zaloguj się, aby zgłosić tekst.

Czytelnicy tej publikacji

Zbieramy dane o lekturze. Publiczne statystyki pojawią się po osiągnięciu 20 czytelników pełnego tekstu.

Ostatnie 30 dni, z dzisiejszą aktywnością. Aktualizacja raz na godzinę. Liczby są zaokrąglone. Pomiar od 2026-09-12.

Jak liczymy?

Popularność łączy liczbę czytelników pełnej treści, średni postęp i odsetek ukończeń. Same kliknięcia nie dodają punktów.

Wynik = √liczby czytelników × (0,20 + 0,30 × średni postęp + 0,50 × odsetek ukończeń). Postęp i odsetek we wzorze mają wartości od 0 do 1.

Pulę Popularnych liczymy od uruchomienia nowej wersji serwisu (27 września 2026). Kwalifikuje się tekst z co najmniej 2 czytelnikami pełnej treści. Raz na godzinę wybieramy 100 najwyższych wyników. Strona główna losuje z tej puli do ośmiu publikacji. Starszy tekst również może się zakwalifikować.

Ukończenie oznacza szacowaną lekturę przynajmniej 90% treści, dotarcie do zakończenia i odpowiedni czas. Szybkie przewinięcie, ukryta karta, własne odczyty autora i powtórzenia nie zwiększają wyniku. Postęp łączymy między wizytami. Koniec bezpłatnego fragmentu liczymy oddzielnie.

Pomiar jest szacunkiem i obejmuje działający czytnik w przeglądarce. Liczby czytelników dotyczą kont; wizyty gości są osobną statystyką. Dane o lekturze zbieramy od wdrożenia nowego pomiaru. Dawne odsłony pozostają archiwalnym licznikiem.

Chronimy małe próby i zaokrąglamy liczby do piątek oraz odsetki do pięciu punktów procentowych. „—” oznacza brak wystarczających danych. Nie ujawniamy zachowań poszczególnych osób.

Zobacz pulę Popularnych