Nic

Pierwsze 50%

Nie mogę patrzeć w te głębokie, szare oczy pełne stoickiego spokoju. Spoglądają beznamiętnie, jak gdyby zupełnie nic się nie działo. Jak gdyby między nami nic nigdy nie było – i jakby to nic nie miało się zaraz skończyć. Odwracam wzrok i słyszę jak Vyga krząta się po sieni, zbierając rzeczy. A więc to wszystko? Oto całe nasze pożegnanie? Na nic więcej nie zasłużyliśmy po tych trzech latach? Zerkam na niego akurat w chwili, gdy zbyt gwałtownie ściąga sakwę ze stołu i przypadkiem potrąca gliniany dzbanek. Naczynie nie ma szans w starciu z drewnianą podłogą. Vyga nawet nie zwalnia. Przypina miecz, zakłada podróżny płaszcz, przerzuca tobołek przez ramię. I w końcu podchodzi do mnie, podzwaniając kolczugą. Przygląda mi się tak, że aż zaczynam się zastanawiać czy przypadkiem nie chce czegoś powiedzieć, ale usta mu nawet nie drgną. A niech go szlag! Nie, nie, zaraza, nie rozpłaczę się przecież. Skoro nic go nie obchodzi nasze rozstanie, to z jakiej racji mam ryczeć? Bo tak należy? Bo gdy mężczyzna odchodzi, kobieta powinna żegnać go jak małoletnia beksa zamiast równie godnie jak on spotkać przeznaczenie? Nie, będę twarda, nie dam się. Tylko czemu tak niemiłosiernie gorąco swędzą mnie oczy? Mrugam parokrotnie, odpędzając łzy. Idź już. Błagam, wyjdź. Niech się stanie, co musi się stać. Vyga chyba słyszy moje myśli, bo odwraca się szybko i wychodzi. Bez słowa pożegnania. Jak to on. Patrzę za nim, dopóki ciemna sylwetka nie znika za horyzontem, potem cichutko zamykam drzwi chaty. I dopiero wtedy wybucham płaczem.

***

Idziesz równym, dziarskim krokiem, wpatrzony tępo w przestrzeń przed sobą. Słońce stoi w zenicie, żar leje się z nieba. Ledwo wyszedłeś z domu, a już jesteś przepocony. Włosy zaczynają ci się lepić do twarzy, plecy swędzą, ekwipunek ciąży. Kolczuga, miecz, sakwy... Żałujesz, że nie masz konia. Dlatego właśnie zaciągasz się już teraz – wiesz, że werbunek by cię nie ominął. A tak masz przynajmniej szansę dostać wierzchowca, dla spóźnialskich nie starczy. Najcięższe jednak masz serce. Sam się sobie dziwisz. Nie zwykłeś oddawać się sentymentom ani rozpamiętywać przeszłości. Nie zwykłeś płakać ni tęsknić. A mimo to tym razem czujesz się dziwnie, jak gdyby czegoś było ci brak. Jak gdybyś stracił coś ważnego, coś, o co należało walczyć gorliwiej niż planujesz walczyć na wojnie, do której wzywa król. Nic nie rozumiesz. Usiłujesz pozbierać myśli, przypominając sobie szczegóły obwieszczenia. Skąd wiadomo, że nadchodzi wojna? Ach tak, szpiedzy i incydenty na granicy Królestwa Badeloru i Cesarstwa Hetrei. A nie wierzyłeś, że w końcu nadejdzie dzień zemsty Hetrejczyków, wyśmiewałeś w karczmie wędrowców, którzy zapowiadali wojnę. No i teraz masz, na co zasłużyłeś. Wojna nie tylko przychodzi za twojego życia, ale nawet pozwala ci wziąć udział w masakrze, która odbędzie się gdzieś na kresach królestwa. Bo co do tego, że starcie będzie masakrą nie masz najmniejszych wątpliwości – wiele lat temu widziałeś przecież jak walczą Hetrejczycy. I nigdy nie zapomnisz wilczych oczu wojownika, który jednym zdradzieckim cięciem odrąbał głowę twojemu ojcu. Dlatego zaciągasz się do armii, dlatego idziesz w skwarze, obwieszony żelastwem jak tania dziwka tandetnymi błyskotkami. To dziwne, ale myślałeś, że jeśli w końcu nadejdą te czasy, będziesz gorzał od nienawiści i żądzy mordu, równie wilczo jak twoi wrogowie pożądając widoku nieprzyjacielskiej krwi rozlewanej przez sprawiedliwe ostrza. Idziesz zaś teraz z pustką w sercu. Gdzież się podział rozpalający trzewia gniew? Gdzie szukające drogi na pole chwały męstwo? Czy wszystko to odebrała ci ciemnowłosa kobieta, z którą się nawet nie pożegnałeś? Właściwie to chciałbyś mieć do niej żal lub może nawet ją znienawidzić. Chciałbyś znaleźć w sobie siłę do wściekłości i szału, które poprowadziłyby cię w nadchodzącej wojnie, bo poprzysiągłeś pomścić ojca. Tak przecież trzeba. Wiedziałeś to już jako dziecko. Niejednokrotnie wygrywałeś pojedynki z kolegami zapalczywością nadrabiając braki w sile fizycznej i technice walki. Czasem było ci wstyd, że wyobrażałeś sobie przyjaciół jako Hetrejczyków i dzięki temu pokonywałeś nawet starszych i silniejszych od siebie. Teraz wiele byś oddał za możliwość odzyskania dawnej zawziętości. Nikt jednak ci jej nie zwróci. Nie potrafisz już unieść się złością, wspomnienie śmierci ojca wydaje ci się blade, płaskie – jak gdyby było sceną z życia niezbyt lubianego bohatera opowieści snutej przez wędrownego bajarza, stworzoną przez twoją wyobraźnie na ułamek sekundy wizją zadeptywanej mrówki, ściśniętej w palcach muchy czy rozerwanego na pół motyla. Podeszwy butów chrzęszczą na żwirze, kolczuga śpiewa metalicznie w rytm twoich kroków. Nie czujesz zupełnie nic. Odsuwasz wszystkie myśli. Idziesz.

***

Wielki gniady ogier kłusuje raźno przed siebie, od czasu do czasu parskając radośnie. Uszy ma postawione, łeb uniesiony. Chciałby przyspieszyć, dać upust nagromadzonej energii, ale za każdym razem nadziewa się na ostre wędzidło. W kulbace telepie się młody chłopak. Droga, starannie wykonana zbroja lśni oślepiającym blaskiem, nowiutkie siodło skrzypi przy każdym ruchu, wyszywane złotymi nićmi sakwy kołyszą się delikatnie na trokach. Jeździec całkiem nieźle udaje, że ani trochę nie przeraża go perspektywa zaciągnięcia się do armii. Rozkaz króla to rozkaz króla, skoro każdy zdolny do walki mężczyzna ma się zaciągnąć, to on też musi. W końcu jest teraz głową rodu Bretora. Nieważne, że nie ma jeszcze piętnastu lat. Honor nakazuje usłuchać królewskiego rozkazu. I Brenar słucha. Jedzie. Stara się utrzymać równy kłus, szarpiąc prącego naprzód wierzchowca aż ręka mu cierpnie od ciągłego ściągania wodzy. Po godzinie walki z koniem ma dość. Popuszcza wodze i wbija pięty w boki zwierzęcia. Niech leci, głupie bydlę, skoro tak bardzo chce. Bydlę zaś z miejsca rusza szalonym cwałem, przyprawiając start radosnym strzałem tylnych kopyt w powietrze. Jeździec przez chwilę frunie nad siodłem, potem ciężko opada z powrotem. I dalej już lecą razem, koń młóci gościniec, jak gdyby tylko ten jeden raz w życiu miał biec co tchu, korzystając z chwili wolności i szczęścia, Brenar rozbija się boleśnie o twardą kulbakę, ale nie spada. Sam nie wie ile tak pędzi nim udaje mu się ściągnąć konia, ale potem, ani przez następne dni nie musi już się bić o utrzymanie kłusa, gniadosz idzie równo i chętnie. Spędza w siodle niemal tydzień nim w końcu dociera do celu. Harmia wita go gwarem uliczek, choć tym razem nie jest to zwykły, jarmarczny gwar, który Brenar pamięta z dzieciństwa. Ludzie szepcą, krzyczą i jęczą głównie o wojnie, armii, zaciągach. Z rzadka ponad hałas wybija się skrzekliwe „jajka, świeże jajka!” starej przekupki lub ciąg obelg wyrzucanych na zmianę z ust dwóch przechodniów. Wszędzie są zbrojni. Przyjezdni, bo ubrani przeróżnie, noszą najrozmaitsze rodzaje broni i w większości snują się po mieście, znudzeni oczekiwaniem na wymarsz lub piją piwo w spelunach na obrzeżach. Kwiat armii Badeloru, sędziowie mający zadecydować o przyszłości królestwa. Brenar bez trudu odnajduje zajmującego się zaciągiem oficera. Starszy jegomość z blizną na policzku i brakami w uzębieniu ma rangę kapitana, ale zachowuje się, jakby był co najmniej marszałkiem. Gołym okiem widać, że nie cieszy się sympatią wśród rekrutów. Brenar ogranicza się do chłodnej uprzejmości i zostaje równie chłodno oddelegowany do obozu wojskowego. Wyjeżdża poza mury Harmii i ogląda obóz z wysokości siodła. Niezbyt równo rozstawione, postrzępione namioty ciągną się po horyzont, różnoraka broń wala się naokoło, ludzie łażą po obozowisku, kłócą się, czyszczą broń lub palą fajki. Brenar nie przywykł do takiego rozgardiaszu, ale zwiedza dalej – w końcu lada chwila sam będzie musiał wmieszać się w ten tłum. Gdzieś za namiotami majaczy sklecona naprędce zagroda dla koni. Nie podjeżdża – już z daleka widzi, że jest ciasna, a stłoczone zwierzęta niedokarmione. Niektóre to wielkie, ciężkie konie pociągowe skonfiskowane chłopom, doskonałe przy pługu, ale nienadające się do pracy pod siodłem. Są też wierzchowce, w większości nieźle utrzymane, choć Brenar dostrzega kilka, którym i z tej odległości można by policzyć wszystkie żebra. Zawraca swojego rumaka i rusza z powrotem ku miastu. Oddelegowany czy nie, nie zamierza tutaj zostać, przeprowadzi się do obozu po wymarszu. Póki ma pieniądze i możliwość ich spożytkowania, opłaci nocleg w karczmie i stajnię dla konia. Z dobrym jedzeniem dla nich obu – bo potem będą już tylko skąpe wojskowe racje grochówki i starego siana. Fuj.

***

Teraz jesteśmy żołnierzami. Ziściły się dawno zapomniane marzenia małych chłopców i oto jesteśmy tu, pod murami Harmii, czekając na rozkaz dowódcy. Nie jesteśmy już dziećmi śniącymi o epickich bitwach, szlachtowaniu wrogów ze stojącego dęba białego ogiera niczym koślawi bohaterowie niezbyt udanych obrazów. Teraz z dumą wypinamy pierś, nazywając się żołnierzami. Świadomi czym jest wojna, pomimo czekającej nas nędzy i nieuniknionych ran aż płoniemy żądzą walki, boju o królestwo Badeloru, którego ziemie żywią nas hojnie od małego, a którego król jest naszym umiłowanym, łaskawym panem. Pójdziemy w bitewny ogień z jego imieniem na ustach, nie żałując potu i krwi, nie szczędząc wysiłków w walce z wrogiem. Pójdziemy bez wahania. Ale jeszcze nie dziś. Póki nie ma rozkazu do wymarszu, póki jeszcze nadciągają nowi ochotnicy, póki mamy czas – siedzimy tu. Jemy, pijemy, bawimy się. Żyjemy. Jak wolni ludzie, nad którymi nie wisi widmo wojny, śmierci i głodu. Smakujemy każdą chwilę żartując lub kłócąc się, budując, naprawiając lub niszcząc, leżąc lub biegając. Bo potem nie stanie na to sił. Potem pójdziemy w bój, by unieść sprawiedliwe ostrza nad głowy wrogów, przekrzykując imieniem króla bitewny hałas. O ile będziemy dostatecznie trzeźwi. Lub dostatecznie pijani.

***

Zawsze tacy byliście. Żądni krwi wojownicy, nigdy niedający za wygraną, niepoddający się, walczący zawsze, wszędzie i o wszystko. Nie jak lud podległy światłemu cesarzowi, lecz jak wilki uległe wobec silnego, jeszcze groźniejszego basiora. Jeśli czegoś chcecie, to nie bawicie się w dyplomację ani handel, po prostu to sobie bierzecie, w zamian zostawiając krew, śmierć i pożogę. Kradniecie pieniądze, gwałcicie kobiety, zabijacie niewygodnych ludzi i podbijacie ziemie bez oglądania się na sumienie i moralność. I tym razem jest tak samo. Basior upatrzył sobie żyzne ziemie Badeloru i zażyczył, aby je zdobyć. Więc idziecie całą ogromną, krwiożerczą, a jednocześnie doskonale zorganizowaną watahą, by kraść, gwałcić, zabijać i zwyciężyć kraj, który raz już przemierzyliście, by zniszczyć leżącego dalej na południe wroga. Przecież tylko głupi nie wykorzystałby szansy, jaką daje niedawne osłabienie sąsiadującego królestwa i nie najechałby go. Wy nie jesteście głupi. Jesteście zdobywcami. Zwycięzcami. I niechaj cały świat drży na dźwięk waszego imienia! Oto nadchodzicie, żołnierze Hetrei!

***

Siedzą wokół stołu, jak małe, brudne małpki, z rozdziawionymi pyszczkami i wielkimi, lśniącymi oczami. Jak głodzone zwierzątka przyglądające się pełnej misce, niepewne, czy wolno z niej uszczknąć choć kęs strawy. Siedzą i patrzą, zasłuchane, wciąż niedowierzające, że poświęca się im tyle uwagi. Nikt nigdy im niczego nie opowiadał, więc chłoną opowieść o wielkiej wojnie, której żadne z nich nie może pamiętać, a która obdarzyła je nędzą i sieroctwem od samego początku. Owoce gwałtów i dzieci zamordowanych, zagubione lub porzucone – nieliczne dostały drugą szansę i trafiły do przytułku. A teraz siedzą, wsłuchane w opowieść snutą przez byłego bajarza, którego wojna także pozbawiła domu i celu, i który znalazł dach nad głową w przytułku dla sierot, gdzie w zamian za miejsce przy ogniu i miskę kaszy pomaga, jak umie, kuśtykając na zesztywniałych nogach pomiędzy sienią a kuchnią lub zajmując podopiecznych przydługą historią, której wcale nie ma ochoty opowiadać, ale nie umie odmówić błagalnemu wzrokowi tych umorusanych małych surykatek. A surykatki siedzą wokół stołu, z fascynacją wymalowaną na chudych buziach i niemo proszą o każde kolejne słowo, zdanie, każdy wątek opowieści. Każdą chwilę, w której ktoś się nimi zajmuje, poświęca trochę swojego cennego czasu, każdy przejaw uprzejmości. Doceniają to. Nic innego nie mają.

***

Nie myślałam, że będzie aż tak źle. Wiedziałam, że czeka mnie tęsknota, pustka i smutek. Wiedziałam, że noc w noc nie będę mogła zasnąć i tulenie się do poduszki tego nie zmieni. Wiedziałam, że będzie mnie świdrował strach o Vygę i niepewność jego powrotu. Ale nie spodziewałam się, że tak bardzo będzie mnie bolało wspomnienie pożegnania. Że tak bardzo będzie mi wstyd. I że jeśli on nie wróci, to nigdy sobie nie wybaczę. Bo nie po raz pierwszy uniosłam się dumą i nie po raz pierwszy płaci za to kto inny. Już dawno powinnam się do tego przyzwyczaić i wyzbyć poczucia winy – albo zerwać więzi łączące mnie z innymi. Ale obydwa rozwiązania mnie przerastają. Nawet jeśli tak by było najlepiej, w jaki sposób mam zostać nieliczącą się z innymi zimną suką, jak pokonać własne sumienie i zapomnieć, że tuż za czubkiem mojego nosa rozciąga się świat, w którym żyją inni ludzie? Jak porzucić tych, którzy odcisnęli na mnie swoje piętno i zmienili niemal nie do poznania? Jak odejść od wszystkiego, co zdążyłam pokochać całym sercem? Nie umiem. Nie chcę. Tęsknię za nim tak, że aż wyć się chce. A przecież wciąż pamiętam jak kochałam wolność samotności, niezależność i swobodę, nieustanną wędrówkę niegdysiejszego, niemal koczowniczego trybu życia. Beztroskę. A któregoś dnia przyszedł on – i zabrał mi to wszystko, ot tak, po prostu. Było i nie ma. Abrakadabra, zakochałam się. Świata nie widzę i jestem całkowicie zależna od tego jednego człowieka. I podoba mi się to, za nic bym nie wróciła do tamtej beztroski. Nawet jeśli teraz umieram ze strachu o niego i gniję z tęsknoty. Dla niego warto.

***

Nawet nie zauważasz, jak szybko mijają dwa tygodnie mozolnego marszu. W zasadzie przywykłeś już do wędrówki tak bardzo, że mógłbyś już nic innego w życiu nie robić – tylko iść, iść, iść. Wędrówka jest swoistą przyjemnością, oczyszcza umysł z niepotrzebnych myśli, a im więcej rzeczy dźwigasz na plecach, tym więcej myśli okazuje się być tymi niepotrzebnymi. Więc idziesz już rutynowo, sprężystym krokiem, niezmordowanie. Znasz drogę, bo byłeś już kiedyś w stolicy Badeloru. Niby tylko tuż za murami, ale jeśli dotrzesz tam, to znalezienie punktu zaciągów nie powinno być żadnym problemem – zwłaszcza że nie łudzisz się, iż będziesz pierwszy. Masz tylko nadzieję, że starczy jeszcze dla ciebie wierzchowców, bo wcale nie chcesz trafić do piechoty. Nie żebyś nie lubił podróżować pieszo, przecież masz wprawę. Ale uraz urazem – nie chciałbyś iść w ślady jedynego piechura, którego znałeś. Swojego ojca. Przynajmniej jeszcze nie teraz. Tym razem to ty utoczysz wrogiej krwi, a nawet jeśli pisana ci śmierć, tanio skóry nie sprzedasz. Z drżącym sercem wypełniasz nieliczne formalności, a potem gnasz na łeb, na szyję ku obozowi wojskowemu, ściskając w ręce kawałek pergaminu z podpisem, nieco rozmazaną pieczęcią i niewyraźnie naskrobanymi kilkoma słowami, które mają ci zapewnić wierzchowca. Od stajennego z daleka wionie alkoholem. Lustruje cię wzrokiem, potem zerka na przyniesiony przez ciebie świstek i wstaje z głośnym stęknięciem. Zatacza się, ale idzie, więc podążasz za nim, klucząc wśród namiotów, wymijając ludzi i przeskakując nad rozrzuconym tu i ówdzie sprzętem. Twój przewodnik przewraca się parokrotnie i choć niecierpliwość sprawia, że masz ochotę podciągnąć go z powrotem na nogi i zaprowadzić do widniejącej niewiele dalej zagrody, nie robisz tego. Czekasz, aż się podniesie i bez komentarza ruszasz dalej, teraz już bardziej obok niego niż za nim. Powstrzymujesz się od westchnięcia z ulgą, gdy w końcu stajesz przed ledwo trzymającą się na zawiasach furtką. Wchodzisz za pijaczyną i rozglądasz się. Konie są tu przeróżne – za chude i za grube, ogromne i całkiem niskie, stare, przyprószone siwizną i zupełnie młode, chyba ledwie zajeżdżone, złowróżbnie odwracające się zadem i wyciągające głowy w oczekiwaniu na przekąskę, klacze i ogiery, lekkie wierzchowce i ciężkie konie pociągowe. Do wyboru, do koloru. Chaos. Wszystkie mają na kantarach wycięte jakieś literki i numerki, zapewne służące ich identyfikacji. A potem podchmielony przewodnik łapie i przyprowadza ci siwego ogiera. - Tsooo jez fuj koń... Saamietaj numeh na ka-asze. Kiwasz głową i spoglądasz na kantar. - I szyjć jutoo po szydziaofy ofes. Znowu kiwasz głową. - Ma jakieś imię? – pytasz. - Soo? - Pytam – powtarzasz głośno i wyraźnie – czy ten koń – Wskazujesz zwierzę – ma imię. - Aaaahhh... tso jes koń. - Tak. Ale jak ma na imię? - Koń. Tso koń jes. - Aha. Rozumiem – mruczysz z przekąsem i natychmiast tego żałujesz. - Nhoo! Tso sie ozujemy! – Mężczyzna z radości chyba ma ochotę poklepać cię po plecach, ale niemal traci równowagę i natychmiast się reflektuje. – Nhoo, to a musze ijśś, ho jinni... Nie słuchasz już stajennego pijaczyny, odwracasz się do konia i usiłujesz rozszyfrować niezbyt kaligraficznie wycięte w niegdyś porządnym, a obecnie już mocno podniszczonym skórzanym kantarze znaki. Nie udaje ci się to, więc bez wahania wyciągasz nóż i dostawiasz obok jeszcze cztery literki, które jednoznacznie zidentyfikują właściciela siwka. Głaszczesz zwierzę po długiej szyi, obmacujesz trochę zbyt wystające żebra. Koń nie jest doskonale utrzymany, ale powinieneś na nim dojechać aż do północnej granicy. Czy uda ci się stanąć na nim do boju – to już inna sprawa, ale postanawiasz się na razie tym nie martwić. Zostawiasz rumaka i wracasz do obozu. Miałeś sobie zorganizować nocleg, dogadać się z mieszkańcami jakiegoś namiotu i z nimi zamieszkać, bo oficer odpowiedzialny za zaciągi stwierdził, że przydzielanie noclegu nie należy do jego obowiązków. Ale nie zamierzasz dzisiaj szukać przyjaciół na siłę, noc zapowiada się ładna i ciepła, wolisz spędzić ją pod otwartym niebem. Wolisz być sam. Przynajmniej przez jakiś czas, nim pochłonie cię wir wojny, kłębowisko ludzi, koni i ostrzy. Przechadzasz się między rzędami namiotów i omal nie potykasz się o porzucony, niepilnowany przez nikogo worek. Wewnątrz coś się przesypuje, więc pozwalasz ciekawości zwyciężyć. I w ten sposób odkrywasz prawdziwy skarb. Owies. Niewiele, może ze trzy garści, ale jest. Rozglądasz się dookoła, ale nikt nie kręci się nawet w pobliżu. Zmierzcha, a ty, wiele sobie z tego nie robiąc, wracasz do zagrody. Wszystkie konie już z daleka czują, co niesiesz i gromadzą się przy ogrodzeniu, chciwie wyciągając łby. Zostawiasz więc drogocenny worek poza ich zasięgiem i wchodzisz do środka, szukając swojego siwka. Zaciekawione zwierzęta skubią ci ubranie i trącają cię pyskami, jakaś gniada kobyła łaskocze cię chrapami po karku. Opędzasz się od tego towarzystwa, ale w miejscu odgonionych koni natychmiast pojawiają się kolejne, coraz bardziej nachalne. Nie wytrzymujesz i strzelasz w pysk podgryzającego cię karosza. Koń odsuwa się potulnie, chociaż nie poddaje się zupełnie i nadal lezie za tobą. W końcu odnajdujesz siwego ogiera. Sprawdzasz znaki na kantarze, po czym ciągniesz go ku furtce. Idzie

— koniec bezpłatnego podglądu —